Hiện nay trong thời đại 4.0, người phụ nữ được gán cho rất nhiều trọng trách nặng nề, vừa phải phát triển sự nghiệp vừa chăm lo cho tổ ấm gia đình mình. Ngoài tôn trọng và gìn giữ các giá trị truyền thống, phụ nữ ngày nay không chỉ tự tin, độc lập mà đã biết yêu thương, chăm sóc bản thân nhiều hơn. Họ cũng không ngần ngại xây dựng thêm cho mình những chuẩn mực, thước đo để định vị giá trị cho chính mình, hướng đến một hình mẫu phụ nữ hiện đại trong thời đại công nghệ số.

Phụ nữ thời đại 4.0 là gì?

Thuật ngữ " phụ nữ thời đại 4.0" xuất phát từ khái niệm làn sóng cách mạng mới của nhân loại – cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra từ những năm 2000 gọi là cuộc cách mạng công nghiệp số, thông qua các công nghệ như Internet vạn vật (IoT: Internet of Things); trí tuệ nhân tạo (AI: Artificial Intelligence); thực tế ảo (VR : Virtual reality); tương tác thực tế ảo (Augmented Reality); mạng xã hội, điện toán đám mây di động, phân tích dữ liệu lớn (SMAC: social, mobile, analytics, cloud),  để chuyển hóa toàn bộ thế giới thực thành thế giới số. Có thể nói phụ nữ hiện đại 4.0 là thế hệ những người phụ nữ đang sống và làm việc trong một kỷ nguyên mới của nhân loại với các nguồn tri thức và những tiến bộ trong mọi lĩnh vực đời sống hằng ngày. Vì thế, họ phải hội tụ đủ các phẩm chất và yếu tố hiện đại, cởi mở hơn so với các quan niệm trước đấy. Những con người tự tin, quyết đoán, độc lập và hòa nhập chính là những tính từ miêu tả rõ nét về các đặc trưng của thế hệ nữ giới này.

Phụ nữ trong thời đại mới (Ảnh: Internet)

Thay đổi quan niệm về phụ nữ

Thời xưa, khi nhắc đến chuẩn mực của phụ nữ, người ta thường nói đến "công, dung, ngôn, hạnh". Theo dòng chảy của thời gian, những chuẩn mực này luôn được tôn trọng và gìn giữ, nhưng phụ nữ thời nay cũng có nhiều đổi khác. Phụ nữ bây giờ thực hiện hài hòa cả 2 vai trò: đảm việc nhà, giỏi việc nước để vừa có cơ hội phát triển bản thân vừa giữ gìn hạnh phúc gia đình. Thời đại 4.0, phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam được gói gọn trong 4 chữ: “Tự tin, tự trọng, trung hậu, đảm đang”. Trong 4 phẩm chất ấy, có hai tiêu chí điển hình cho thế hệ phụ nữ trẻ hiện đại, đó là “tự tin”, “tự trọng”, hai tiêu chí còn lại là “trung hậu”, “đảm đang” vốn là truyền thống quý báu của dân tộc được duy trì và gìn giữ cho đến tận ngày nay.

Phụ nữ ngày nay có quyền tham gia chính trị, quản lý đoàn thể, lãnh đạo xã hội,... Họ đã dám nghĩ, dám làm, tin tưởng vào khả năng của chính bản thân mình. Họ thấu hiểu những khiếm khuyết, tìm cách khắc phục và phát huy hoàn hảo những mặt mạnh, đóng góp không nhỏ trong công cuộc xây dựng và phát triển nền kinh tế của đất nước, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Mặc dù hướng đến những giá trị mới, người phụ nữ ngày nay vẫn giữ được sự khiêm tốn, trân trọng giá trị và thành quả của người khác, luôn nỗ lực học hỏi, trau dồi, rèn luyện các kỹ năng sống, sức khỏe, duy trì và gìn giữ vẻ đẹp từ trong ra ngoài.

Xã hội ngày càng phát triển thì nhưng quan niệm xưa đang dần được thay bằng những cái mới, phụ nữ ngày nay không còn bị trói buộc bởi những tư tưởng phong kiến hay định kiến cổ hủ. Điều họ ưa thích hơn là cuộc sống xã hội nǎng động, những công việc bận rộn và những chuyến du lịch. Những người phụ nữ thời đại mới với lối tư duy lý trí, mạnh mẽ và thẳng thắn không thua kém gì đàn ông, họ đã dám nghĩ, dám làm, tin tưởng vào khả năng của chính bản thân mình. Họ thấu hiểu những khiếm khuyết, tìm cách khắc phục và phát huy hoàn hảo những mặt mạnh, đóng góp không nhỏ trong công cuộc xây dựng và phát triển nền kinh tế của đất nước, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ngày nay, rất nhiều nữ giữ vai trò quan trọng trong lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nhiều nữ doanh nhân thành đạt giữ vai trò lãnh đạo, quản lý trong các doanh nghiệp lớn đã được tôn vinh, trở thành điểm sáng về người phụ nữ tự tin trong thời hiện đại mới, thời đại nam - nữ bình quyền, phụ nữ ngày càng tự tin hơn trong công việc cũng như trong cuộc sống gia đình và giao tiếp xã hội.

Cơ hội và thách thức cho người phụ nữ thời đại mới

Trong sự phát triển nhanh chóng của công nghệ hiện đại hướng tới Cách mạng Công nghiệp 4.0, đội ngũ trí thức, trong đó có phụ nữ, đóng vai trò quan trọng, tạo nên sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó, sự ra đời của nhiều công nghệ mới sẽ giúp giải phóng phụ nữ khỏi rất nhiều công việc, trong đó có những công việc nội trợ, chăm sóc trẻ con. Họ sẽ có nhiều thời gian hơn cho việc học tập, phấn đấu và tìm kiếm những công việc theo đam mê của mình.

Tuy nhiên cũng có rất nhiều thách thức mà người phụ nữ thời đại mới phải đối mặt như định kiến giới có tác động, ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển cá nhân người phụ nữ. Những đặc điểm liên quan đến nam giới và nữ giới thường được rập khuôn theo phong tục, tập quán và mang tính cố định, được lặp đi lặp lại qua các thế hệ, do đó nam giới và phụ nữ không có sự lựa chọn nào khác. Những định kiến đó có thể dẫn đến nhận thức thiên lệch, đánh giá và nhận xét thiếu khách quan đối với phụ nữ, từ đó hạn chế cơ hội phát triển của phụ nữ.

Thùy Dương