Ngày 16/5/2019 giám đốc công ty TNHH Sơn Trường – ông Tạ Quyết Thắng gặp gỡ báo chí tiếp tục trao đổi về nội dung “Thủ tục hành chính và các văn bản pháp quy ảnh hưởng tới sự phát triển của doanh nghiệp”. Mặc dù đã có chỉ đạo sâu sát của Thủ tướng từ tháng 11/2018 về  giải quyết những “đoạn trường” cho doanh nghiệp nhưng đến nay những “đoạn trường” ấy vẫn còn hiện hữu như nhắc nhớ  dư luận về một Sơn Trường “xây cầu làm trường” nhanh kỷ lục tặng quê hương vẫn gặp bao trắc trở về thủ tục hành  chính.

Chuyện không của riêng Sơn Trường

Giám đốc Tạ Quyết Thắng trao đổi với báo chí ngày 16/5/2019

Theo giám đốc Thắng, khi xây dựng một đề án kinh doanh, các doanh nghiệp chủ yếu quan tâm tới 2 yếu tố: chính sách thuế và vay vốn ngân hàng. Tuy nhiên, với một loạt những rào cản pháp lý hiện hành, việc này trở thành khó khăn với hầu hết các doanh nghiệp. Hiện nay có khoảng 90% số doanh nghiệp tư nhân đang sản xuất kinh doanh trên nền tảng có sẵn mà không cần phải đầu tư. Khối doanh nghiệp này chỉ cần tháo gỡ trong khâu giao dịch tài sản đảm bảo. 10% còn lại là những doanh nghiệp muốn sản xuất kinh doanh thì phải đầu tư, tuy rất ít nhưng lại quyết định rất lớn cho quá trình phát triển, vì không có đầu tư thì sẽ không có phát triển. Số doanh nghiệp này đang găp khó khăn rất lớn ở khâu đầu tư. Câu hỏi đặt ra là “làm sao để xoay vốn?”

Muốn đất nước phát triển, thì các doanh nghiệp phải phát triển. Vậy để doanh nghiệp phát triển, cần vượt qua những rào cản gì ? Thủ tục hành chính hiện tồn tại nhiều vấn đề, nhưng quan trọng nhất để doanh nghiệp phát triển thì tập trung vào các thủ tục về đầu tưu bao gồm các vấn đề sau: thủ tục về đất; thủ tục về xây dựng; thủ tục về nguồn vốn vay ngân hàng. Nhiều doanh nghiệp muốn mở rộng sản xuất kinh doanh, nhiều doanh nhân giỏi có những ý tưởng táo bạo muốn đầu tư nhưng lại không làm được. Phải công nhận hiện nay Việt Nam đã có những tập đoàn vô cùng lớn mạnh như Vingroup, Sungroup , nhưng tại sao họ mạnh ? Họ có đủ sức đủ tiềm lực bay qua hàng rào pháp lý. Những đơn vị nào đủ sức vượt qua mốc này, sẽ có đầy đủ những cơ hội để bứt lên phát triển, còn những doanh nghiệp vừa và nhỏ không vượt được qua, họ khó lòng để vươn tầm.

Xí nghiệp tư nhân Trung Hải bị dừng thi công

Về thủ tục xây dựng, có thể nói đây đang là bất cập lớn nhất cản trở các doanh nghiệp. Giấy phép xây dựng có tác dụng chính để tránh tranh chấp về không gian và thỏa mãn các tiêu chí về xây dựng, trong các dự án đầu tư không có ý nghĩa nhưng lại cản trở làm ngừng trệ các dự án đầu tư. Trích lời giám đốc Tạ Quyết Thắng, 3 tiêu chí không phù hợp của thủ tục xây dựng gồm: công tác thẩm tra hồ sơ thiết kế; đánh giá tác động của môi trường và thẩm duyệt phòng cháy chữa cháy.

Lấy đơn cử về nhà xưởng do công ty Sơn Trường xây dựng chỉ mất 6 tháng để hoàn thiện nhưng lại mất tới 23,5 tháng để xin giấy phép xây dựng là 23,5 tháng. Thủ tục về đất đai từ năm 1980 tới nay ngày càng rườm rà và tốn thời gian, từ mốc 3 ngày để hoàn thiện trước năm 1980 cho đến nay là 3 tới 5 năm. Thủ tục về vốn vay có bất cập về việc giao dịch đảm bảo tài sản, trước đây vay vốn vô cùng thuận lợi nhưng theo quy định hiện nay, rào cản về thủ tục cấp phép xây dựng và đăng ký tài sản trên đất.

Trao đổi với báo chí, ông Thắng đề xuất: đổi bìa đỏ sang bìa hồng có thủ tục rất rườm rà mà bản chất lại không thay đổi. Vậy để quyền tự quyết làm bìa đỏ hoặc bìa hồng cho doanh nghiệp, ngân hàng tự quyết quyền cho vay, không cần tới sự can thiệp hỗ trợ của nhà nước cũng như những văn bản pháp quy về lĩnh vực này. Như vậy giảm tải được những đề mục rườm rà không cần thiết và sự làm việc dựa trên lợi ích trực tiếp của công ty sẽ khiến các đơn vị tham gia có những hoạt động đúng đắn nhanh chóng hơn.

Cụ thể hơn, những văn bản pháp quy hiện có ảnh hưởng tới quá trình đầu tư theo các luật sau đây: mặt bằng liên quan tới luật đất đai ; các thủ tục đầu tư liên quan tới luật đầu tư, luật môi trường ; các thủ tục về xây dựng gặp rắc rối ở luật xây dựng, luật PCCC. Cuối cùng, nguồn vốn của ngân hàng lại xoay lại yêu cầu khúc mắc đầu tiên: giấy phép xây dựng.

Nhà máy bê tông Gia Minh của cty TNHH Sơn Trường.

Thiệt hại là nhìn thấy

Hiện nay công ty TNHH Sơn Trường còn tồn tại 2 hạng mục gặp nhiều khó khăn liên quan tới thủ tục hành chính. Nhà máy bê tông Gia Minh nằm tại Thủy Nguyên, Hải Phòng của công ty đã đi vào sản xuất được 3 năm, đã nộp thuế đất 1 lần song vẫn chưa làm được sổ hồng.

Kém may mắn hơn là xí nghiệp tư nhân Trung Hải, đã đang thi công xây dựng nhà máy nhưng lại bị dừng do chưa có giấy phép xây dựng. Nguyên nhân trực tiếp bởi những bất cập trong thủ tục hành chính và sự không phù hợp của các văn bản pháp quy. Hiện nay công ty thiệt hại hơn 1 tỷ do ngưng tiến độ và ảnh hưởng trực tiếp tới việc làm cho 300 nhân công. Công ty TNHN Sơn Trường đã có các văn bản đề nghị thành phố giải quyết theo tinh thần của Thủ tướng chính phủ là tháo gỡ khó khăn vướng mắc cho doanh nghiệp nhưng tới nay vẫn chưa được giải quyết.

Nếu đất nước này ví như con cá chép đứng trước ải Vũ Môn, thì mỗi doanh nghiệp tượng trưng cho một chiếc vảy bảo vệ bản thân cá, và nhà nước là những chiếc vây chèo đưa thân mình tới phía trước. Việt Nam có hóa rồng hay không phụ thuộc phần nhiều vào sự quyết đoán của Chính phủ trong giải quyết các khúc mắc hiện có trong thủ tục hành chính, để những chiếc vảy tượng trưng cho các doanh nghiệp không chỉ có mục đích bảo vệ con cá nữa, mà nay có thể hóa thành vảy rồng ngũ sắc giúp đất nước này bay cao và bay xa hơn !

Nguyễn Lương - Việt Thanh/doanhnghiephoinhap.vn