(Nguồn: Vinacomin.vn)

Trước khi công bố những phản biện của chúng tôi với các phản biện trên các báo và các trang mạng xã hội, chúng tôi xin được cung cấp cho bạn đọc mấy thông tin nổi bật như sau:

1- Một số người lên tiếng phản đối Dự án bauxite nhôm Tây Nguyên nhưng chưa hề đến Tây Nguyên để xem Dự án triển khai ra sao; chưa bao giờ gặp những người chỉ đạo, lập, điều hành Dự án; cũng chưa hề gặp lãnh đạo địa phương và đồng bào các dân tộc nằm trong dự án để nắm bắt tâm tư nguyện vọng của đồng bào.

2. Đến nay, đã có 7 đồng chí trong Bộ Chính trị (Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng v.v.) và rất nhiều đoàn cán bộ cấp cao của Đảng, Quốc hội, các bộ, các đoàn chuyên gia trong và ngoài nước đến Tây Nguyên, khảo sát, đánh giá, kết luận về Dự án bauxite nhôm. Trong đó, Kết luận của Bộ Chính trị, số 245, ngày 24/4/2009 về Quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác, chế biến sử dụng bauxite giai đoạn 2007 -2015 có xét đến 2025 nêu rõ: “Chủ trương thăm dò, khai thác, chế biến bauxite là chủ trương nhất quán từ Đại hội IX và Đại  hội X của Đảng đến nay. Bộ Chính trị đã nhiều lần bàn và ra các nghị quyết, kết luận để lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng ngành công nghiệp bauxite, alumin, nhôm, phục vụ phát triển kinh tế đất nước... góp phần phát triển kinh tế- xã hội Tây Nguyên.

Chính phủ đã chỉ đạo xây dựng và phê duyệt Quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác, chế biến, sử dụng bauxite với bước đi cụ thể và chỉ đạo triển khai 2 dự án khai thác bauxite, sản xuất alumin đầu tiên tại Tân Rai (Bảo Lộc, Lâm Đồng) và Nhân Cơ (Đắc Nông); đồng thời, chỉ đạo tìm kiếm, lựa chọn đối tác nước ngoài có năng lực để hợp tác phát triển kết cấu hạ tầng và đầu tư xây dựng ngành công nghiệp bauxite, alumin, nhôm.

Chính phủ đã giao Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam là đơn vị có kinh nghiệm trong khai thác khoáng sản làm chủ đầu tư thực hiện 2 dự án và chủ trì đàm phán với các đối tác nước ngoài”.

Kỳ 1: Không phải người Trung Quốc khai thác bauxite ở Tây Nguyên!

 

Công nhân Công ty than Hà Tu là những người đầu tiên vào khai thác quặng Bô - Xít tại Tây Nguyên

Lâu nay, nhiều ý kiến cho rằng, Việt Nam cho người nước ngoài (Trung Quốc) vào KHAI THÁC BAUXITE ở Tây Nguyên; thậm chí người nước ngoài còn lấy vợ, sinh con, lập bản ở Tây Nguyên. Thông tin này hoàn toàn sai! Đơn vị được Vinacomin giao nhiệm vụ khai thác bauxite ở Tây Nguyên là Công ty Than Hà Tu. Ngày áp Tết năm 2010, một đoàn xe do Công ty than Hà Tu thuê chở thiết bị khai thác vào Tây Nguyên (chuyến đi này có Nhà báo Trần Giang Nam, phóng viên Tạp chí TKV). Sau Tết, Công ty than Hà Tu mới đưa tiễn hơn 100 CNCB vào Tây Nguyên khai thác bauxite.

Thực tế, người Trung Quốc ở Tây Nguyên mà mọi người nhầm tưởng họ đến đây để KHAI THÁC BAUXITE, thực ra họ là chuyên gia, công nhân kỹ thuật, lao động thủ công tham gia xây dựng các nhà máy thuộc Dự án. Chúng tôi được biết, Dự án này không lớn; không phải là công trình trọng điểm Quốc gia nên không phải thông qua Quốc hội (tổng mức đầu tư nhỏ hơn Dự án khai thác than Khe Chàm II-IV của Vinacomin). Theo luật định, Vinacomin tổ chức công khai đấu thầu quốc tế về việc thiết kế xây dựng nhà máy sản xuất Alumin và thuê một nước thứ ba đánh giá thẩm định Dự án. Khi tổ chức mở thầu có sự tham gia của trọng tài quốc tế, cuối cùng chỉ có 3 nhà thầu Trung Quốc tham gia - Các tập đoàn nhôm trên thế giới chỉ muốn liên doanh khai thác và xây dựng nhà máy chứ họ không muốn làm nhà thầu xây dựng Nhà máy. Qua đấu thầu, Tập đoàn Chalieco chuyên sản xuất Alumin - nhôm của Trung Quốc đã thắng thầu.

Lâu nay, ở Việt Nam, rất nhiều công trình thuộc các lĩnh vực: điện, hóa chất, xi măng, giao thông v.v. các nhà thầu Trung Quốc đều thắng thầu chứ đâu chỉ riêng Dự án bauxite nhôm ở Tây Nguyên! Họ trúng thầu thì họ có quyền thuê nhân công, kể cả người nước họ; xây dựng xong công trình, bàn giao cho bên A, họ rút chuyên gia về nước chứ họ đâu có KHAI THÁC BAUXITE như dư luận đồn thổi. Cũng như các dự án xây dựng nhà máy nhiệt điện như: Nhiệt điện Hải Phòng, Nhiệt điện Quảng Ninh; Nhiệt điện Sơn Động, Nhiệt điện Cao Ngạn v.v. đều do các nhà thầu Trung Quốc trúng thầu; thi công xong, họ đã rút chuyên gia về nước.

Ở nước ta, công nghệ sản xuất alumin - nhôm hoàn toàn mới mẻ. Đến nay, nước ta chưa có ai là chuyên gia, có nhiều kinh nghiệm về công nghệ luyện alumin-nhôm. Vậy thì sau khi trúng thầu, nhà thầu không huy động chuyên gia công nghệ và công nhân kỹ thuật ở nước ngoài thì biết huy động lực lượng này ở đâu? Mặt khác, các nhà thầu họ cũng muốn tạo công ăn việc làm cho công nhân doanh nghiệp của mình, nên ngoài những chuyên gia công nghệ, họ huy động cả lao động phổ thông để làm những công việc thô sơ, thậm chí những người không biết chữ.

Nhưng dù là chuyên gia hay là lao động thủ công, khi sang Việt Nam, họ đều phải tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam; phải qua các thủ tục nhập cảnh chứ đâu có tự do như… đi chợ! Lại có thông tin, nhiều người Trung Quốc làm ở công trường khai thác bauxite đã kết hôn với người Việt Nam. Việc người nước ngoài kết hôn với người Việt Nam và nhập tịch tại Tây Nguyên đều tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam và quản lý nhà nước của địa phương; trách nhiệm này đâu thuộc Vinacomin! Vậy mà dư luận cho rằng, ở Tây Nguyên, nơi có hai Dự án có hàng nghìn công nhân nước ngoài; họ lấy vợ Việt Nam, thành lập cả ấp, bản! Thông tin này chưa chính xác. Trong hàng nghìn công nhân đó, có gần 1000 công nhân các nhà thầu Việt Nam. Cụ thể, đó là, tại Dự án tổ hợp Tân Rai, Công ty cổ phần Lilama 45.4 (Việt Nam) thi công toàn bộ hệ thống giá đỡ nhà máy với giá trị khoảng 9 triệu USD; một số đơn vị của Vinacomin cũng tham gia xây dựng hệ thống nhà ăn, nhà kho, trị giá khoảng 1 triệu USD; Công ty Cổ phần Pacific là đơn vị của Việt Nam tham gia cung cấp một số nguyên phụ liệu chính như cát, đá, sỏi, xi măng, hệ thống xe, máy trên công trường. Theo số liệu của Tập đoàn, đến tháng 4.2013, tại Nhân Cơ có 290 cán bộ quản lý, kỹ sư và công nhân kỹ thuật người Trung Quốc đang thi công công trình mà họ thắng thầu. Tại Tân Rai, hiện có khoảng 180 người nước ngoài.

Thông tin mới nhất mà nhóm phóng viên chúng tôi mới từ Tây Nguyên về khẳng định: hiện nay, dây chuyền nhà máy sản xuất alumin ở Tân Rai (Lâm Đồng) đã đi vào hoạt động, hàng trăm công nhân Nhà thầu đã rút về nước, chỉ còn lại các cán bộ quản lý, vận hành, bảo dưỡng thiết bị, chuyển giao công nghệ cho cán bộ công nhân Việt Nam vận hành.

Cao Thâm -Nguồn: Vinacomin.vn